Almanya'dan nükleer hamle

Avrupa Birliği, Rusya’nın enerji gelirlerini ve savunma sanayiini hedef alan 21. yaptırım paketini açıklarken, Almanya’nın Aşağı Saksonya eyaletindeki Lingen kentinde faaliyet gösteren Advanced Nuclear Fuels (ANF) şirketine izin verildi. Karar, Rosatom’un iştiraki TVEL ile iş birliği içinde Rus tasarımı VVER tipi reaktörler için yakıt demetleri ve yakıt çubukları üretmesine imkân tanıyor. Kararı Aşağı Saksonya Çevre Bakanlığı verdi; gelişme ilk olarak Die Zeit gazetesi tarafından 21-22 Temmuz 2026 tarihlerinde duyuruldu.Alman makamları, şirketin Mart 2022’de yaptığı başvurunun hukuken bir sakıncası olmadığı görüşünde. Gerekçe olarak Rosatom’un bugüne kadar AB yaptırım listesine alınmamış olmasını gösteriyorlar. Yetkililer, anlaşma kapsamında Rus personelin tesise erişiminin sınırlandırılacağını ve ek güvenlik tedbirleri uygulanacağını ifade etti.Kararın açıklandığı gün, ABD ile Suudi Arabistan arasında enerji, savunma ve stratejik yatırımları kapsayan ve nükleer alanda iş birliğini de içeren bir anlaşmanın eş zamanlı olarak duyurulması uluslararası çevrelerde dikkat çekti. Aynı gün içinde gelen bu iki gelişme, küresel enerji ve jeopolitik dengelerde yeni bir dönemin işaretleri olarak değerlendiriliyor.Rus nükleer sektörü ile uranyum ticareti hâlen Avrupa Birliği yaptırımları kapsamında bulunmuyor. Bu nedenle Alman makamları, Rosatom ile nükleer alandaki ticari faaliyetlerin hukuken mümkün olduğunu savunuyor.Geçen hafta Almanya’nın, sonbaharda düzenlenecek Fransa’nın nükleer caydırıcılık tatbikatına katılacağını açıklaması da bu kararın ardından yeniden gündeme geldi. Bir hafta arayla gelen bu gelişmeler, Berlin’in Avrupa güvenliği, enerji politikası ve nükleer strateji alanında daha görünür bir rol üstlenmeye hazırlandığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.Almanya’da faaliyet gösteren ANF de Fransız Framatome şirketine bağlı bulunuyor. Ancak üretim, Rus devlet nükleer şirketi Rosatom’un iştiraki TVEL tarafından sağlanan teknoloji, lisans ve makineler kullanılarak yaşandırilecek. Üretilen yakıtların Orta ve Doğu Avrupa’daki Rus tasarımı VVER reaktörlerine gönderilmesi planlanıyor.Nükleer yakıt üretimine ilişkin kararın zamanlaması, Almanya ile Rusya arasında son dönemde yeniden kurulan gizli diplomatik temas iddialarını da gündeme taşıdı. The Times gazetesinin haberine göre, 12-14 Temmuz 2026 tarihleri arasında Bakü’de bir görüşme yaşandı. Alman tarafını eski SPD Genel Başkanı ve eski Brandenburg Eyalet Başbakanı Matthias Platzeck, eski Başbakanlık Ofisi Şefi Ronald Pofalla ve İsviçreli diplomat Tim Guldimann temsil etti. Rus tarafında ise eski Başbakan ve Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı Viktor Zubkov, Rusya Bilimler Akademisi Avrupa Enstitüsü Başkanı Alexey Gromyko ve Rusya İnsan Hakları Konseyi Başkanı Valeri Fadeyev yer aldı.Görüşme, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Berlin’de Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile yaptığı ortak basın toplantısında gündeme getirmesiyle kamuoyuna yansıdı. Aliyev, toprağının bilgisi dışında bu amaçla kullanıldığını söyledi; Merz ise böyle bir görüşmeden haberi olmadığını belirtti. Resmî makamlar, görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmazken; enerji güvenliği, Ukrayna Savaşı ve iki ülke arasındaki temas kanallarının geleceğinin de ele alındığı değerlendiriliyor.