Ukrayna kendi Starlink alternatifini kuruyor: 360 uydu SpaceX ile fırlatılacak

Ukrayna merkezli Stetman, ülkenin kritik iletişim altyapısında kullanılacak yeni bir alçak Dünya yörüngesi uydu ağı kuruyor. Yaklaşık 550 kilometre yükseklikte çalışacak sistem için ilk test uydusu Ekim 2026’da uzaya gönderilecek. 2027’de başlayacak ana kurulum üç yıl sürecek ve ağ tamamlandığında yörüngede 360 uydu bulunacak. Projenin toplam maliyeti 1 milyar euroyu aşacak.İlk uydu Ekim 2026’da SpaceX tarafından fırlatılacakStetman, ilk test uydusunu Ekim 2026’da SpaceX aracılığıyla yörüngeye taşıyacak. Bu görevde uydunun temel teknolojileri, iletişim kapasitesi ve daha büyük bir uydu ağına geçiş için belirlenen teknik gereksinimler doğrulanacak. SpaceX mühendisleri de test ve doğrulama sürecinde çalışacak.Ana uydu ağının kurulumu 2027’de başlayacak. Tüm sistemin devreye alınması için üç yıllık bir takvim belirlendi. Tamamlandığında 360 uydudan oluşacak ağ, yaklaşık 550 kilometre yükseklikteki alçak Dünya yörüngesinde çalışacak. Alçak yörünge, 35 bin kilometre civarındaki jeostatik uydulara kıyasla daha düşük veri aktarım gecikmesi sağlıyor ancak kesintisiz kapsama için daha fazla uydu gerektiriyor.Uydular, Danimarka merkezli uzay teknolojileri şirketi GomSpace tarafından üretilecek. Stetman ile GomSpace, 22 Nisan 2026’da Brüksel’de düzenlenen AB-Ukrayna İş Zirvesi sırasında UASAT adlı ortak girişimi kurmak için anlaşma imzaladı. Görüşmede Avrupa Komisyonunun Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Müdürlüğü, Avrupa Yatırım Bankası ve Ukrayna hükümetinden temsilciler de yer aldı.UASAT ortaklığı kapsamında Ukrayna’da sivil ve askerî alanlarda kullanılabilecek bağımsız bir uydu iletişim altyapısı kurulacak. GomSpace uydu mühendisliği, üretim teknolojileri ve uzay sistemleri konusundaki deneyimini projeye aktaracak. Stetman ise Ukrayna’daki savaş koşullarında elde edilen operasyonel iletişim deneyimini ve saha gereksinimlerini sisteme taşıyacak.SpaceX, uyduların yörüngeye taşınması için seçilen fırlatma şirketi oldu. Şirketin Falcon 9 roketleriyle sunduğu maliyet ve görev güvenilirliği, diğer seçeneklerin önüne geçti. Ancak şu aşamada yalnızca Ekim 2026’daki test uydusu için anlaşma bulunuyor. Geri kalan uyduların SpaceX tarafından fırlatılmasına ilişkin kapsamlı sözleşme henüz imzalanmadı.Falcon 9, tek görevde birkaç düzine küçük uyduyu yörüngeye taşıyabiliyor. Bir Falcon 9 fırlatmasının maliyeti, yükün büyüklüğüne ve görev koşullarına bağlı olarak 60 milyon dolar ile 70 milyon dolar arasında değişiyor. 360 uydunun tamamlanması için birden fazla toplu fırlatma görevi düzenlenecek.Tek bir uydunun üretilmesi ve yörüngeye gönderilmesi için 2 milyon dolar ile 3 milyon dolar arasında harcama yapılacak. Yalnızca 360 uydunun birim maliyetleri hesaplandığında toplam tutar 720 milyon dolar ile 1,08 milyar dolar arasına ulaşıyor. Bu rakama yazılım, yer altyapısı, personel giderleri ve diğer operasyonel harcamalar dahil değil.Projenin toplam bütçesi 1 milyar euroyu geçiyor. Finansman tek seferde sağlanmayacak ve proje aşamalar halinde finanse edilecek. Bütçede uydu üretimi, yazılım geliştirme, fırlatma hizmetleri, aracılık ücretleri, personel maaşları ve şirketin diğer operasyonel giderleri bulunuyor. Finansmanın temel bölümünü Ukrayna kaynaklı özel yatırımlar oluşturacak. Yatırımcıların isimleri açıklanmadı.Avrupa Komisyonu da finansman sürecine kredi ve destek mekanizmalarıyla katılabilecek. Ukrayna Savunma Bakanlığı ile hükümet projeye destek veriyor. Finansman yapısı kesinleştiğinde özel yatırımlara ek olarak Avrupa kaynaklı krediler ve mali yardım programları kullanılacak.Ukrayna’nın ihtiyaçları için yaklaşık 150 uydunun yeterli olacağı hesaplanıyor. Ağın 360 uyduya ulaşması, sistemin Ukrayna dışındaki müttefik ülkelere de hizmet verebilmesine imkân tanıyacak. İlk kullanım alanı kritik devlet altyapıları olacak. Sistem doğrudan bireysel tüketicilere sunulmayacak.Her ülke için belirlenen temel ağ kapasitesi 100 bin kullanıcı terminalinden oluşuyor. Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine 2027’de 30 bin ile 50 bin arasında terminal teslim edilmesi planlandı. İngiltere ve Almanya, sistemin Ukrayna dışındaki ilk ortakları arasında değerlendiriliyor. Bu ülkelerde yer istasyonları ve kontrol merkezleri kurulabilecek.Stetman ve GomSpace, uydu üretiminin bir bölümünü Ukrayna’ya taşıyacak ortak bir tesis üzerinde de çalışıyor. Fabrikanın finansman takviminde gecikme yaşanmaması halinde 2027’de tam kapasiteyle açılması planlandı. Tesisin kurulması, üretim ekipmanlarının alınması ve operasyonların başlatılması için birkaç yüz milyon euroluk ek yatırım gerekiyor. Finansman kaynakları henüz açıklanmadı.Stetman’ın kurucusu ve CEO’su Dmytro Stetsenko, 13 Haziran 2026’da kalp kaynaklı komplikasyonların ardından hayatını kaybetti. Şirket, 14 Temmuz’da Kateryna Diachenko’nun yeni CEO olarak göreve başladığını açıkladı. Diachenko, göreve gelmesinin ardından GomSpace Özel Savunma Projeleri Direktörü Jesper Stahl Hein ile görüşerek UASAT ortaklığının, mevcut yükümlülüklerin ve uydu üretim planlarının devam edeceğini teyit etti.2023’te kurulan Stetman’ın çalışan sayısı 200’ü geçti. Şirket bu sayıyı 500’e çıkarmaya hazırlanıyor ve yaklaşık 30 farklı iletişim ürünü sunuyor. Stetman; Ukrayna ordusuna, polise, acil durum ekiplerine, sağlık çalışanlarına, devlet kurumlarına ve kritik altyapı birimlerine uydu iletişim ekipmanları sağlıyor.Şirketin ürünleri arasında standart Starlink terminallerinin yanı sıra askerî koşullar için değiştirilen Starmod sistemleri bulunuyor. Starmod terminalleri elektronik harp müdahalelerine ve zorlu saha koşullarına karşı korumalı şekilde hazırlanıyor. Stetman ayrıca 35 bin kilometre yükseklikteki Hughes Jupiter uydusu üzerinden çalışan UASAT Geo terminallerini üretiyor ve OneWeb terminallerini yalnızca askerî birimlere sağlıyor.