XXL Dünya Kupası 2026: Her şey sadece şov muydu?

ABD, Meksika ve Kanada'da düzenlenen 2026 FIFA Dünya Kupası'nda odağında sadece futbol yoktu. FIFA'nın tartışmalı kararları, çok sayıda gösteri unsuru ve yalnızca bir takımın futbol oynadığı bir final: İspanya, bu XXL Dünya Kupası'ndaki toplam 104 maçın ardından hak ettiği şekilde dünya şampiyonu oldu. Böylece ilk kez bir ülkenin erkek ve kadın milli takımları aynı anda dünya şampiyonu unvanını elde etti.FIFA Başkanı Gianni Infantino, turnuvayı "İnsanlığın şimdiye kadar yaşadığı en büyük insani, toplumsal ve kültürel etkinlik" diye nitelendirdi. ABD Başkanı Donald Trump ise FIFA'yı "Muhtemelen tüm zamanların en başarılı organizasyonu" olarak tanımladığı turnuva nedeniyle kutladı.Peki turnuva gerçekten de tarif edildiği gibi "insanlık tarihinin en iyi etkinliği" miydi? İşte akıllarda kalacaklar...Özellikle futbolun bir numaralı spor olmadığı ABD'de, statların boş kalacağı yönündeki kaygılar yersiz çıktı. FIFA'ya göre çeyrek final maçlarına kadar, üç ev sahibi ülkedeki maçlar için statlara 6,25 milyondan fazla seyirci geldi. Bu, bir Dünya Kupası için şimdiye kadarki en yüksek sayıydı.Ancak rekor şaşırtıcı değil. Çünkü ilk kez programda 64 yerine 104 karşılaşma vardı. Seyirci ortalaması yaklaşık 65 bindi. FIFA'ya göre mevcut koltukların yüzde 99,7'si doldu. Buna karşın özellikle grup aşamasında çok sayıda boş koltuk da dikkat çekti.Taraftarların eleştirdiği konulardan biri, yeni uygulamaya konulan su molaları oldu. Ancak teknik direktörlerin çoğu bu araları destekledi ya da en azından bundan şikâyet etmedi.Uruguay'ın artık eski teknik direktörü olan Marcelo Bielsa ise oyuna müdahale için ortaya çıkan bu ek imkânı eleştirdi. Bielsa, bunun futbola bakışı değiştirdiğini şöyle söyledi:"İki devre yerine dört devre oynamak, futbola dair kültürel olarak oluşmuş anlayışı değiştiriyor. Bu molalar oyuna hiçbir şey katmıyor, ama oyundan çok şey götürüyor."Dünya Kupası'na ilk kez katılan Yeşil Burun Adaları'nın performansı büyük yankı uyandırdı. Küçük Afrika ülkesi, dünya şampiyonu İspanya'dan 0-0'lık beraberlik kopardı ve son 32 turunda unvanını korumaya çalışan Arjantin'e ancak uzatmalarda elendi.Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Cristiano Ronaldo'lu Portekiz karşısında 1-1'lik beraberlik elde etti. Paraguay ise son 32 turunda Almanya'yı turnuva dışına itti. Dünya Kupası'nın en küçük katılımcısı Curaçao da tarih yazdı. Curaçao, DFB takımına karşı Dünya Kupası'ndaki ilk golünü attı, Ekvador karşısında ise tarihindeki ilk Dünya Kupası puanını aldı.Dünya Kupası pahalıydı. Taraftarlar bilet, otel konaklaması, park ücretleri ya da uçuşlar için zaman zaman ciddi bedeller ödemek zorunda kaldı. Ancak asıl tepkiye statlardaki fiyatlar yol açtı. ABD'de ziyaretçiler bir bira için 20 euroya (23 dolar), patates kızartması için 17 euronun (20 dolar) üzerine, bir şişe su için de yaklaşık yedi euroya varan ücretler ödemek zorunda kaldı.Meksika'da da yiyecek ve içecekler alışılmışın çok üzerinde fiyatlarla satıldı. Açılış maçının oynandığı Aztek Stadı'nda bir bira yaklaşık 15,50 euroya mal oldu. Bu da ülkedeki yasal günlük asgari ücrete neredeyse eşitti.Donald Trump'ın Dünya Kupası'nı siyasi gündemi için kullanabileceği kaygısı büyüktü. Ne de olsa ABD Başkanı turnuvayı defalarca kendi kişisel prestij projesi ilan etmişti. Ancak Trump stadyumda ancak final maçında boy gösterdi ve turnuva boyunca büyük ölçüde geri planda kaldı.Yine de 80 yaşındaki Trump, bu turnuvanın en büyük skandalına yol açtı. ABD'li forvet Folarin Balogun'a gösterilen kırmızı karttan sonra Trump, FIFA Başkanı Gianni Infantino nezdinde devreye girdi ve oyuncunun cezasının yeniden incelenmesini sağladı.Balogun, Belçika'ya karşı son 16 turunda oynayabildi. Ancak ev sahibi ülkelerden ABD için turnuva Belçika karşısındaki 4-1'lik yenilginin ardından sona erdi.Eski FIFA Başkanı Joseph Blatter, Infantino'ya yönelik eleştirisini kısa ve net şekilde vurguladı: "FIFA Başkanı, Donald Trump'a boyun eğdi."Ancak Infantino'ya yönelen eleştiriler, Mart 2027'de FIFA Başkanı olarak yeniden seçilme ihtimalini muhtemelen tehlikeye atmayacak.Ortadoğu'daki savaş ya da Meksika'daki huzursuzluklar turnuva öncesinde ciddi güvenlik kaygılarına yol açmıştı. Kanada ve ABD'deki maçlar büyük ölçüde sorunsuz geçerken, Meksika'da birçok kez olay yaşandı: Guadalajara'da taraftarlar zaten dolu olan bir taraftar festivaline akın etti. Ev sahibi ülkelerden Meksika'nın bir galibiyetinin ardından bir araç kutlama yapan kalabalığın içine daldı. Ayrıca Meksiko'daki sevinç gösterilerinde birden fazla kişi hayatını kaybetti.Başta Afrika ülkelerinden gelen çok sayıda taraftarın yanı sıra Somalili hakem Omar Artan'ın da ABD'ye girişine izin verilmedi. 34 yaşındaki hakem, geçerli vizesi olmasına rağmen geri çevrildi.Yetkililer gerekçe olarak, Artan'ın ülkesi Somali'deki bir terör örgütüyle bağlantılı olduğu iddiası nedeniyle güvenlik kaygılarını gösterdi. En azından Somalili FIFA hakeminin Dünya Kupası sonrasında maaşını yine de alacağı belirtiliyor.Çok sayıda insan hakları örgütü FIFA'ya son derece kötü not verdi. Uluslararası insan hakları örgütü Human Rights Watch'tan Minky Worden, turnuvanın düzenlendiği arka planı şöyle anlattı:"Bu Dünya Kupası, ABD hükümetinin göçmenlere yönelik baskıcı uygulamalarının gölgesinde yaşandı."Worden'e göre FIFA, ABD hükümeti karşısında kendi insan hakları standartlarına uyulmasını sağlamakta başarısız oldu.Bu nedenle sözde "tarihin en kapsayıcı Dünya Kupası"ndan söz edilemeyeceği belirtiliyor. Uluslarası Af Örgütü ABD Departmanı (Amnesty International USA) yetkilisi Daniel Noroña, FIFA'nın verdiği sözlerle sahadaki gerçeklik arasındaki farkı şöyle vurguladı:"FIFA, herkesin kendini güvende hissedebileceğini vaat etmişti. Gerçek başka. Örneğin ICE gözaltı sayılarını ikiye katladı."Taraftar örgütü Football Supporters Europe'dan Ronan Evain de özellikle Avrupa dışındaki ülkelerden taraftarlara yönelik vize süreçlerindeki şeffaflık eksikliğini eleştirdi. Evain, gözlemlerini şöyle aktardı:"Gözlemlerimiz, Afrika ve Asya'dan bilet sahiplerinin ABD'ye giriş için gerçekten vize aldıklarına dair neredeyse hiç işaret ortaya koymadı."FIFA Başkanı Infantino için Dünya Kupası'nın 48 takımdan 64 takıma çıkarılması durchaus mümkün görünüyor. Bu durumda mevcut 104 maç yerine 128 karşılaşma oynanacak. İsviçreli futbol yöneticisi, blue Sport kanalına yaptığı açıklamada konunun yeniden ele alınacağını şöyle söyledi:"Bu, bu Dünya Kupası'ndan sonra kesinlikle bakılacak ve kurullarda tartışılacak bir konu."Infantino'ya yönelik büyük eleştirilere rağmen FIFA başkanlığı koltuğu tehlikede değil. Tam tersine: Daha fazla maç daha fazla para anlamına geliyor. Infantino da bu parayı üye ülkelere dağıtabiliyor.Gelecek yıl Infantino'nun üçüncü kez FIFA başkanlığına seçilmesi bekleniyor.