Ukrayna drone üretimini 10 milyona çıkardı

Ukrayna, birkaç yıl önce açıkladığı yıllık 1 milyon drone üretim eşiğini geride bırakarak üretimi 10 milyon adede çıkardı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, üretimin uluslararası ortaklarla kurulacak yeni iş birlikleri sayesinde yıllık 20 milyon adede yükseleceğini açıkladı.Avrupa Birliği ile 1 milyar avroluk Drone Deal dönemi başladıZelenski, yıllık 1 milyon drone üretileceğini ilk kez duyurduğunda hem Ukrayna içinde hem de diğer ülkelerde bu plana şüpheyle yaklaşıldığını söyledi. Ukrayna’nın ulaştığı yıllık 10 milyon adetlik üretim seviyesi, ilk açıklanan planın on katına karşılık geliyor. Bir sonraki üretim aşaması ise Ukrayna, Avrupa ve diğer ortak ülkelerin savunma sanayileriyle birlikte yürütülecek.Üretim açıklaması, Avrupa Birliği ile Ukrayna arasında imzalanan yeni savunma sanayii ortaklığıyla aynı döneme denk geldi. Avrupa Komisyonu ve Ukrayna, savunma şirketleri arasındaki iş birliğini genişleten AB-Ukrayna Savunma Sanayii Ortaklığı’nı imzaladı ve “Drone Deal” adı verilen yeni çalışma modelini başlattı. Avrupa Birliği ayrıca Ukrayna’nın drone kapasitesini desteklemek için 1 milyar avro, güncel kurla yaklaşık 1,1 milyar dolar tutarında kaynak aktardı.Bahsedilen 1 milyar avroluk kaynak, Avrupa Birliği’nin 90 milyar avroluk Ukrayna Destek Kredisi kapsamında sağlandı. Finansman doğrudan Ukrayna’nın drone kapasitesine, üretim faaliyetlerine ve insansız sistem tedarikine ayrıldı. Drone Deal ise dronların yanı sıra karşı drone sistemleri, ortak üretim tesisleri, teknolojik geliştirme çalışmaları ve savunma sanayii yatırımlarını kapsıyor.Anlaşma kapsamında Ukraynalı ve Avrupalı savunma şirketleri arasında ortak girişimler kurulacak. Ukrayna’nın savaş sahasında geliştirdiği insansız sistem teknolojileri Avrupa’nın üretim altyapısıyla birleştirilecek. Drone ve karşı drone sistemlerinin Ukrayna ile Avrupa Birliği ülkelerinde ortak üretilmesi için belirlenen takvim 2026 sonuna kadar uzanıyor. Taraflar ayrıca savunma tedariki, fikrî mülkiyet hakları, teknik standartlar ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen araştırma ve geliştirme projelerinde ortak kurallar oluşturacak.Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustem Umerov, Drone Deal kapsamında altı uzun vadeli anlaşmanın tamamlandığını açıkladı. Yirmiden fazla ülke de aynı iş birliği modeline katılmak için Ukrayna ile görüşmeler yürütüyor. Her anlaşma 10 yıllık bir dönemi kapsıyor ve yalnızca hazır drone satışından oluşmuyor.Drone Deal modeli, Ukrayna’nın savaş sırasında edindiği teknik deneyimin ortak ülkelere aktarılmasını, sahada kullanılan sistemlerin ihraç edilmesini ve üretimin farklı ülkelerde yerelleştirilmesini içeriyor. Programda hava savunması, dron teknolojilerinin ölçeklendirilmesi, askerî eğitim, ortak üretim, siber güvenlik, kritik altyapıların korunması ve uydu projeleri de bulunuyor. Ukrayna ayrıca kendi üreticilerinin uluslararası pazarlara daha hızlı çıkabilmesi için bazı savunma ürünlerindeki ihracat başvurularının inceleme süresini 90 günden 30 güne indirdi.Ukrayna’nın üretim kapasitesindeki artış, insansız sistemlerin savaş alanındaki kullanımının genişlemesiyle birlikte yaşandı. Dronelar keşif, gözetleme, hedef belirleme, hassas saldırı, lojistik hatların kesilmesi ve elektronik harp sistemlerinin tespit edilmesi gibi farklı görevlerde kullanılıyor.Ukrayna Savunma Bakanlığı, 2026’nın başından 18 Haziran’a kadar dronelarla 800 binden fazla doğrulanmış Rus hedefinin vurulduğunu açıkladı. Hedefler arasında askerî personel, topçu sistemleri, hava savunma sistemleri, çok namlulu roketatarlar, insansız hava ve kara araçları, karargâhlar, depolar, ulaşım araçları, motosikletler ve elektronik harp sistemleri yer aldı.Aylık verilere bakıldığında ocakta yaklaşık 105 bin 800, şubatta 105 bin 300, martta 157 bin 200 ve nisanda 160 bin 700 doğrulanmış drone saldırısı kaydedildi. Mayıs, 181 binden fazla hedefle yılın en yoğun ayı oldu. Haziranın ilk 18 gününde ise 93 bin hedef vuruldu. Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, droneların vurulan Rus hedeflerinin yüzde 90’ından fazlasında kullanıldığını belirtti.Ukrayna’nın açıkladığı savaş alanı verilerinde, drone operasyonları sırasında yaklaşık 167 bin Rus askerinin öldürüldüğü veya ağır yaralandığı bilgisi de bulunuyor. Mayıs ayındaki operasyonlarda bu sayı 31 bin 530 olarak kaydedildi. Aktif savaş sırasında tarafların açıkladığı personel kaybı verileri bağımsız kaynaklar tarafından tam olarak doğrulanamıyor.Ukraynalı yetkililerin uzun vadeli üretim planı yalnızca yıllık 20 milyon drone ile sınırlı değil. Ülkenin önümüzdeki birkaç yıl içinde drone ve robotik sistem üretimini yıllık 30 milyon adedin üzerine çıkarabileceği belirtiliyor. Bu üretim seviyesinin Çin, ABD ve Rusya’nın toplam drone üretiminden daha yüksek olacağı öne sürülüyor.Üretimin 20 milyon ve daha sonra 30 milyon adedin üzerine çıkması için finansmanın sürmesi, yeni fabrikaların kurulması, mevcut üretim hatlarının genişletilmesi ve kritik elektronik bileşenlere kesintisiz erişim sağlanması gerekiyor. Avrupa Birliği ile kurulan ortaklıkta Ukrayna’nın savaş sahasında geliştirdiği teknolojiler, Avrupa’daki şirketlerin seri üretim kapasitesi ve finansman kaynaklarıyla birlikte kullanılacak.